English - Under Construction
βιογραφικόδραστηριότηταετυμοπερίεργαγνωστά έργαεργογραφίαάρθρα/μελέτεςοπτικοακουστικό υλικό
επιφυλλίδαεπικαιρότηταλεξιλόγιοεπικοινωνία
| Share
  
 

Εθνικός Διάλογος, συνέντευξη στο ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ, 17/02/2009


► Ξεκινά τις αμέσως επόμενες μέρες ο διάλογος στο πλαίσιο του Συμβουλίου Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Kύριε Πρύτανη, ποιοι είναι οι βασικοί στόχοι αυτού του διαλόγου;

  O διάλογος αυτός έχει ένα συγκεκριμένο περιεχόμενο βραχυπρόθεσμα –και λέω βραχυπρόθεσμα γιατί μακροπρόθεσμα αναφέρεται σε όλη την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Βραχυπρόθεσμα, λοιπόν, ο στόχος είναι να αντιμετωπίσουμε το μείζον πρόβλημα που έχει το ελληνικό Λύκειο, και το συναφές και το συνδεόμενο με το Λύκειο πρόβλημα, που είναι το εξεταστικό σύστημα και η επιλογή των υποψηφίων για τα πανεπιστήμια. Αυτό το συγκεκριμένο θέμα έχει ανατεθεί να συζητηθεί από το Tμήμα Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του E.ΣY.Π., του οποίου μου έχει ανατεθεί η προεδρία και η ευθύνη διεξαγωγής του διαλόγου που συνδέεται με αυτό.
  Γνωρίζουν οι αναγνώστες του «KAΠOΔIΣTPIAKOY» ότι αρκετά συχνά σε άρθρα μου στο «KAΠOΔIΣTPIAKO» και στον ημερήσιο Tύπο γενικότερα έχω μιλήσει για καίρια θέματα της Παιδεία μας σε όλες τις βαθμίδες και έχω προτάσεις για πιθανή αντιμετώπιση. Το γεγονός αυτό εκτιμήθηκε προφανώς από την πολιτική ηγεσία, η οποία με παρακάλεσε, υπό μιαν ιδιότητα που μου αναγνωρίζεται, ότι δηλαδή έχω μια γενικότερη αποδοχή χωρίς κομματική εξάρτηση και κομματική ταυτότητα, να αναλάβω την ευθύνη αυτού του διαλόγου, με τη δέσμευση εκ μέρους του Yπουργού –και είναι προς τιμήν του– ότι, όπως συζητήσαμε και ήταν και οι όροι που έθεσα, δεν θα υπάρχει χρονικό όριο, αλλά θα υπάρχει ο λογικός χρόνος που χρειάζεται για μια τέτοια συζήτηση. Eπίσης δεν θα υπάρχει κανενός είδους κυβερνητική θέση, κατεύθυνση ή πρόταση, την οποία θα κληθούμε να εφαρμόσουμε. Επομένως, μιλάμε για ένα πραγματικά ανοικτό διάλογο. Προσωπικά έχω βεβαίως τις απόψεις μου όμως, λόγω της ευθύνης που έχω, θέλω να μην προκαταλάβω κανέναν, θέλω να ακουστούν απόψεις κυρίως από τους εκπαιδευτικούς, από τους ανθρώπους που έχουν ζήσει τα θέματα στη γενική εκπαίδευση. Όλα αυτά θα τεθούν στον διάλογο και ελπίζω να φτάσουμε σε μια σύνθεση, η οποία κατά την εκτίμησή μου λόγω του ότι τα θέματα της παιδείας είναι λεπτά και πολύπλευρα, δεν μπορεί να αποτελέσει μία και μόνη πρόταση. Θα υπάρξει μια δέσμη προτάσεων, με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα κάθε προτάσεως. Η πολιτική ηγεσία και η νέα διακομματική επιτροπή για την Παιδεία θα επιλέξουν και θα αποφασίσουν τελικά.

► Aκούμε κυρίως προτάσεις για το Λύκειο και κυρίως σχετικά με την εισαγωγή στα Πανεπιστήμια. Ο διάλογος θα καλύψει και ζητήματα σχετικά με το Δημοτικό και το Γυμνάσιο ή θα περιορισθεί απλώς σε ένα νέο σύστημα εισαγωγής στην Tριτοβάθμια Eκπαίδευση;

  Η Εκπαίδευση –για όσους γνωρίζουν αυτά τα θέματα– είναι ενιαία. Ξεκινά από το Nηπιαγωγείο και το Δημοτικό και φτάνει μέχρι το Λύκειο. Το θέμα είναι ότι αν ξεκινήσουμε μαξιμαλιστικά να λύσουμε όλα τα προβλήματα της παιδείας μας, θα περάσουμε σε μια ατέρμονα συζήτηση, η οποία θα κρατήσει πολύ χρόνο χωρίς να μπορέσει να αντιμετωπίσει το κύριο πρόβλημα της Eκπαίδευσής μας, που είναι η μοναδική στον κόσμο στρέβλωση την οποία έχει υποστεί το ελληνικό Λύκειο.
  Δηλαδή, έχοντας μέσα στο Λύκειο τις εξετάσεις για την εισαγωγή στα Πανεπιστήμια, έχει πάψει πλέον το Λύκειο να αποτελεί μια αυτόνομη εκπαιδευτική μονάδα. Υπηρετεί μόνο την πρόσβαση στο Πανεπιστήμιο. Επομένως, η στρέβλωση αυτή πρέπει να αρθεί με την «απελευθέρωση» του Λυκείου από τις εξετάσεις για την εισαγωγή στα Πανεπιστήμια. Από εκεί και πέρα μπορεί να βρεθεί ένα σύστημα –και υπάρχουν πολλοί τρόποι, μελετημένοι που ισχύουν σε άλλες χώρες– με το οποίο να μπορεί - με κατάλληλη προσαρμογή στις ελληνικές ανάγκες - να γίνει η επιλογή των υποψηφίων για τα Πανεπιστήμια. Αυτό που πρέπει να λεχθεί, και είναι σοβαρό, είναι ότι ως στρατηγική και τελικός στόχος πρέπει να είναι ένα νέο σύστημα, που ο μαθητής με την επίδοσή του σε όλες τις τάξεις του Λυκείου θα μπορεί να εισέρχεται στο Πανεπιστήμιο χωρίς εξετάσεις. Αυτό το σύστημα αυτήν τη στιγμή δεν μπορεί να λειτουργήσει, διότι υπάρχει τεράστια συσσώρευση υποψηφίων και το Λύκειο δεν μπορεί να δώσει ακόμα –από την οργάνωσή του και τη λειτουργία του– τα εχέγγυα μιας σωστής αξιολόγησης της επίδοσης των μαθητών, αφού αυτή μέχρι τώρα δεν λαμβάνεται υπόψη. Αυτό πρέπει να αλλάξει. Ως πανεπιστημιακός δάσκαλος θέλω πάντα –το υποστήριζα και το υποστηρίζω– να βρεθεί ένα σύστημα που το Πανεπιστήμιο να έχει κι αυτό λόγο στην επιλογή των φοιτητών του. Για παράδειγμα, αν ισχύσει ένα σύστημα όπου ένας Eθνικός Eξεταστικός Φορέας θα διεξάγει τις εξετάσεις, σύμφωνα με το οποίο οι υποψήφιοι θα μπορούν να εξετάζονται όταν είναι έτοιμοι και πολλές φορές, τότε με βάση την επίδοσή τους και την επίδοση στο Λύκειο θα μπορούσαν να γίνονται δεκτοί σε διάφορα Tμήματα των Πανεπιστημίων σύμφωνα με τις απαιτήσεις που θα προσδιορίζουν τα ίδια τα Πανεπιστήμια. Αυτό σημαίνει ότι θα μπορούσε το Iστορικό Tμήμα της Θεσσαλονίκης να ζητά για την εισαγωγή σε αυτό τρία «άριστα» και ένα «καλώς», το Ιστορικό των Aθηνών δύο «άριστα», ένα «λίαν καλώς» και ένα «καλώς» και ένα άλλο Tμήμα μπορεί να ήθελε δύο «λίαν καλώς» και δύο «καλώς» κ.ο.κ. Δηλαδή, οι απαιτήσεις μπορούν να κλιμακωθούν, το Πανεπιστήμιο μπορεί να έχει μια ανάμειξη και να αλλάξει το απαράδεκτο καθεστώς να δηλώνεις πενήντα Tμήματα στο μηχανογραφικό και το σύστημα να σε βγάζει αλλού για αλλού.

► Ως προς τον αριθμό των εισακτέων τι θα γίνει; Αυτό δεν είναι και ένα πολιτικό ζήτημα;

  Aυτό είναι ένα πολιτικό και κοινωνικό πρόβλημα. Οπωσδήποτε, όμως, η Πολιτεία πρέπει να σεβαστεί τις λελογισμένες προτάσεις των Πανεπιστημίων. Όταν ένα Πανεπιστήμιο λέει ότι σ’ αυτό το Tμήμα μπορώ να μορφώσω 200 φοιτητές με κανονικές συνθήκες, δεν μπορεί να εισαχθούν 400, διότι είναι προφανές ότι θα υποβαθμισθεί το επίπεδο της Παιδείας. Μάλιστα, σ’ αυτήν την περίπτωση, αν προχωρήσεις και σε αξιολόγηση, είναι καταδικασμένο αυτό το Tμήμα και αυτό το Πανεπιστήμιο εξ ορισμού και εξ υπαρχής να είναι υποβαθμισμένο! Είναι μια αλυσίδα θεμάτων. Αυτή τη στιγμή η Eπιτροπή, της οποίας έχω την ευθύνη, δεν θα ασχοληθεί με τη δομή και τα προβλήματα των Πανεπιστημίων, γιατί είναι ένα άλλο μεγάλο θέμα. Εκεί που τα όρια συνδέονται τα θέματα θα συνεξετασθούν.

► Mε ποιον τρόπο θα διεξαχθεί ο διάλογος και πότε θα θεωρήσετε ότι έχει ολοκληρωθεί;

  O διάλογος θα έχει ένα κατάλογο βασικών θεμάτων –προβλημάτων, ερωτημάτων και πιθανών λύσεων. Επομένως, θα διεξαχθεί με βάση την παθογένεια του συστήματος και τις πιθανές λύσεις, επί των οποίων θα επιχειρηματολογήσουν οι συζητητές και θα εκθέσουν ελεύθερα τις απόψεις τους. Ως προς τον χρόνο, αυτός πρέπει να είναι λογικός, για να υπάρχει η απαιτούμενη άνεση στη συζήτηση, διότι μπορεί να χρειασθεί να συγκροτηθούν ομάδες εργασίας για να ερευνήσουν ορισμένα θέματα, μπορεί να χρειασθεί να κληθούν έμπειροι ερευνητές αυτών των θεμάτων για να διατυπώσουν άποψη, μπορεί δηλαδή να απαιτηθεί ευρύτερη διαβούλευση. Όλα αυτά μπορεί να γίνουν μόνο αν έχεις άνεση χρόνου. Η εκτίμησή μου είναι ότι ένα διάστημα τουλάχιστον 6 μηνών είναι απαραίτητο. Από εκεί και πέρα μπορεί να χρειασθεί περισσότερος χρόνος. Κι από την άλλη μεριά, δεν πρέπει να είναι ένας ατέρμων διάλογος, ένας διάλογος για τον διάλογο, διότι αν επρόκειτο για κάτι τέτοιο δεν επρόκειτο να τον αναλάβω. Επ’ ευκαιρία θα ήθελα να εξηγήσω ότι, μιλώντας και γράφοντας μια ζωή για τα θέματα αυτά, θεώρησα ότι η κατάσταση έχει τόσο πολύ οξυνθεί και έχει φθάσει σε τέτοια επικίνδυνα όρια, ώστε πλέον οι πνευματικοί άνθρωποι και όσοι έχουν κινηθεί σε θέσεις ευθύνης δεν πρέπει να μείνουν στην άκρη και να ασκούν απλώς κριτική διά του Tύπου. Πρέπει να βρεθούμε μέσα στα πράγματα και να βοηθήσουμε τον Έλληνα πολίτη, την ελληνική οικογένεια και την ελληνική Παιδεία να προχωρήσει επιτέλους σε σύγχρονες δοκιμασμένες λύσεις που εμείς οι εκπαιδευτικοί γνωρίζουμε μέσα από τη δουλειά μας.

► H O.Λ.M.E. ανακοίνωσε ότι δεν θα συμμετάσχει και η Δ.O.E. ότι θα καταθέσει προτάσεις και κατόπιν θα εξετάσει τη συμμετοχή της. Γιατί τόση επιφυλακτικότητα κατά τη γνώμη σας; Γίνεται διάλογος χωρίς αυτούς τους φορείς; 

  Συμμερίζομαι τις οικονομικές και θεσμικές διεκδικήσεις των εκπαιδευτικών. Σε ανύποπτο χρόνο έχω ως σταθερή θέση υποστηρίξει ότι ο εκπαιδευτικός πρέπει να είναι ο υποδειγματικά αμειβόμενος Έλληνας για να μπορεί να επιτελέσει το έργο του απερίσπαστος και να μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των καιρών. ʼρα στις οικονομικές και θεσμικές απαιτήσεις των εκπαιδευτικών είμαστε πλησίστιοι. Εξάλλου οτιδήποτε νέο προτείνουμε θα χρειασθεί ανάλογη οικονομική στήριξη. Εκείνο που δεν μπορώ να φαντασθώ είναι ότι έχοντας ο ίδιος ως σημαία και επίκεντρο των αλλαγών, στο Λύκειο και στο σύστημα επιλογής των υποψηφίων φοιτητών, τον εκπαιδευτικό, ότι σ’ αυτόν τον αγώνα, σ’ αυτήν την επιδίωξη μπορούν να απουσιάζουν οι εκπαιδευτικοί. Αυτό δεν μπορώ να το φαντασθώ. Οι εκπαιδευτικοί πρέπει να σταθούν δίπλα και να ξαναδώσουμε στον δάσκαλο του σχολείου τη θέση που πρέπει να έχει στο εκπαιδευτικό σύστημα, μέσα σε μια ριζική αλλαγή που χρειάζεται να γίνει, κατά τη γνώμη μου, στην Εκπαίδευση.

► H Eπιτροπή πέρα από τους θεσμικούς φορείς θα έρθει σε επαφή με το δάσκαλο και τον εκπαιδευτικό π.χ. ενός απομακρυσμένου χωριού, με γονείς;

  H Eπιτροπή αποτελείται από 33 μέλη. Συμμετέχουν πολλοί εκπαιδευτικοί από όλες τις βαθμίδες, πέρα από τους συνδικαλιστικούς φορείς, διευθυντές σχολείων, σχολικοί σύμβουλοι, προϊστάμενοι εκπαιδευτικών διευθύνσεων. Συμμετέχουν, δηλαδή, άνθρωποι που υπηρετούν την Παιδεία και την ζουν μέσα στη μαχόμενη εκπαίδευση. Επομένως, η Επιτροπή έχει μια υψηλή αντιπροσωπευτικότητα, στην οποία θα πρέπει να συνυπολογισθεί η συμμετοχή του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, του Εκπαιδευτικού Kέντρου Έρευνας, του Kέντρου Επιμόρφωσης και άλλων φορέων, άμεσα και με βαρύνοντα λόγο συνδεομένων με το αντικείμενο. Έτσι είναι δεδομένη μια βαθύτερη γνώση των θεμάτων, διότι όλα αυτά τα ζουν οι εκπαιδευτικοί. Το ζητούμενο είναι να μπορέσουμε να φτάσουμε σε λύσεις, υποδείξεις και προτάσεις, οι οποίες θα αναμορφώσουν το Λύκειο, προσδίδοντάς του την ισχύ και την καταξίωση που είχε παλαιότερα, ώστε να έχει και επαγγελματικό αντίκρισμα. Εμπόδιο είναι η αδικαιολόγητη φιλοδοξία του Έλληνα να πρέπει όλα τα παιδιά να έχουν πανεπιστημιακό πτυχίο, μια εξωπραγματική κοινωνική κατάσταση, που δεν απαντά σε άλλες χώρες. Δηλαδή, έχουμε συνδέσει το πτυχίο με την κοινωνική καταξίωση, έμμεσα αποδεχόμενοι ότι ένας νέος που έχει ολοκληρώσει επιτυχώς 12 χρόνια σχολικής εκπαίδευσης ή που έχει τελειώσει μια καλή τεχνική Σχολή είναι δεύτερης κατηγορίας πολίτης! Όσο μένουμε προσκολλημένοι σε τέτοιες απαρχαιωμένες και ξεπερασμένες αντιλήψεις, θα έχουμε κοινωνικά και ψυχολογικά προβλήματα, αφενός στην πρόσβαση στα πανεπιστήμια όπου συσσωρεύονται χιλιάδες υποψήφιοι και αφετέρου σε διόγκωση της ανεργίας με χιλιάδες αναξιοποίητους πτυχιούχους. Αυτές οι καταστάσεις πρέπει να αντιμετωπισθούν μακροπρόθεσμα και σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο, ξεκινώντας από έναν σωστό παιδευτικό σχεδιασμό.

► ʼρα μακροπρόθεσμα οι αλλαγές που θα προτείνει η Επιτροπή θα πρέπει να διαμορφώνουν έναν απόφοιτο Λυκείου με μια ενισχυμένη «προίκα»-«αποσκευή»; 

  Αυτό είναι το επιδιωκόμενο. Για να γίνει αυτό, πρέπει το Λύκειο να σταθεί στα πόδια του και να μη πάμε σε μια παλαιότερη μορφή Λυκείου, αλλά να πάμε σε μια σύγχρονη μορφή. Δηλαδή, ενασχόληση των μαθητών σε Βιβλιοθήκες, αξιοποίηση της εκπαιδευτικής τεχνολογίας, άλλη σύλληψη, κατανομή και προσέγγιση της διδακτέα ύλης, στηριγμένης στο συνεχές της γνώσης και σε ό,τι είναι γνωστό ως διαθεματική προσέγγιση, με απεξάρτηση από το ένα βιβλίο και με "ζώνες πολιτισμού", που θα δώσουν άλλες διαστάσεις στην Εκπαίδευση και μαζί θα δώσουν μιαν ανάσα στους μαθητές του Λυκείου. Πρέπει να ξαναφέρουμε τους μαθητές του Λυκείου πίσω στο Λύκειο, αντί να φοιτούν στο Φροντιστήριο, όπως συμβαίνει σήμερα. Το θέμα μας δεν είναι να διαλέξουμε ένα σύστημα εισαγωγής στα Πανεπιστήμια. Αν έχει ένα νόημα αυτή η Eπιτροπή, είναι να αναμορφώσει το Λύκειο, δίδοντάς του την εγκυρότητα και τη βαρύτητα που πρέπει να έχει, καθώς και την παιδευτική αυτονομία του, έτσι ώστε μακροπρόθεσμα να είναι η κύρια, καθοριστική μονάδα της Εκπαίδευσης, λόγω και της ηλικίας των μαθητών μεταξύ 15 και 18 ετών, μιας ηλικίας και νοητικής ωριμότητας που προσφέρεται για μια πιο δημιουργική καλλιέργεια. Σπεύδω να πω ότι συμφωνώ με την O.Λ.M.E. και τη Δ.O.E. ότι η υποχρεωτική εκπαίδευση πρέπει να είναι 12ετής, δηλαδή να περιλαμβάνει και το Λύκειο, όχι όμως - συμφωνούμε πάλι - ως προθάλαμο για το Πανεπιστήμιο, αλλά ως αυτόνομη βαθμίδα Παιδείας

► Ποιο θα είναι κατά την εκτίμησή σας το «κλειδί» για την επιτυχία αυτού του διαλόγου; 

  Tο κλειδί θα είναι ένα άλλο πνεύμα και ένα άλλο ζητούμενο: μια ριζοσπαστική αναμόρφωση του Λυκείου. Γιατί αν επρόκειτο να κάνουμε μια Επιτροπή για να προτείνει προσθαφαιρέσεις μαθημάτων και ωρών, η όλη υπόθεση θα ήταν χαμένη εξαρχής. Θεωρώ ότι έχει φθάσει η ώρα υπό την πίεση των καιρών, της κοινωνίας, του τι συμβαίνει ευρύτερα στον κόσμο στις αρχές του 21ου αιώνα, του πως αισθάνονται οι νέοι και γενικότερα οι πολίτες, του σημείου που βρίσκεται σήμερα η Εκπαίδευση και η Παιδεία, του προβληματισμού για όλα αυτά τα θέματα, έχει φθάσει η ώρα να προχωρήσουμε σε ριζικές αλλαγές στην Εκπαίδευση, ξεκινώντας από το Λύκειο, που είναι ο μεγάλος ασθενής.
Εκεί, λοιπόν, το κλειδί θα είναι πόσο τολμηροί μπορούμε να είμαστε στην αναμόρφωση του Λυκείου. Βεβαίως, αναμόρφωση του Λυκείου ερήμην ή έξω από τον εκπαιδευτικό θα ήταν ένα “absurdum”. Πρέπει ο εκπαιδευτικός να είναι το επίκεντρο. Ο δάσκαλος είναι η βάση της Παιδείας, άρα πρέπει να εμπιστευθούμε τον εκπαιδευτικό, να τον εμπνεύσουμε, να τον αμείψουμε, καταρτίζοντάς τον κατάλληλα και επιμορφώνοντάς τον συνεχώς. Είμαι ρεαλιστής και δέχομαι βεβαίως ότι η οικονομική διάσταση του θέματος είναι καίρια. Όμως, για ποια οικονομική διάσταση να μιλήσεις, αν δεν έχεις ξεκαθαρίσει τι θέλεις και αν δεν έχεις πείσει για την ορθότητα αυτού που πας να κάνεις. Να πάμε, λοιπόν, με τις προτάσεις μας, να καταλήξουμε σε αυτό που θέλουμε, να το κοστολογήσουμε και μετά να έρθει η όποια πολιτική ηγεσία, η όποια κυβέρνηση να πάρει τις αποφάσεις της. Αυτή η προσέγγιση που επιχειρούμε, αν γίνει αυτή τη φορά σωστά, πειστικά και συστηματικά, μπορεί και πρέπει να δεσμεύσει ηθικά, κοινωνικά, πολιτικά αλλά και παιδευτικά κάθε Kυβέρνηση.

 

 



« επιστροφή

 

2009 - 2021 | | |  RSS |
 
Powered by Webiz