English - Under Construction
βιογραφικόδραστηριότηταετυμοπερίεργαγνωστά έργαεργογραφίαάρθρα/μελέτεςοπτικοακουστικό υλικό
επιφυλλίδαεπικαιρότηταλεξιλόγιοεπικοινωνία
| Share
  
 

Συνέντευξη στην εφημερίδα CityPress και στο δημοσιογράφο Δημήτρη Χρυσικόπουλο, Ιανουάριος 2007


► Ενώπιον της συζήτησης και της ενδεχόμενης υπερψήφισης για την αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος, ποια είναι η θέση σας;

Ας ξεκινήσουμε από την καλή πλευρά του θέματος, διότι υπάρχει, ότι με τη συζήτηση, πλέον, που έγινε με αντικείμενο αλλά και εξ αφορμής του άρθρου 16 ήλθαν στην επιφάνεια τα προβλήματα, οι ανάγκες και οι πιθανές λύσεις για μια βελτίωση της δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης. Ο κόσμος κατάλαβε, ή άρχισε να καταλαβαίνει, το πρόβλημα, αναδείχθηκαν πλευρές που δεν είχαν κατανοηθεί έως τώρα, και αυτό το θεωρώ ένα μεγάλο όφελος που έχει προκύψει ως προέκταση του θέματος αυτού.

► Ως προς το θέμα αυτό καθαυτό, τι λέτε;

Η άποψή μου είναι ότι πρέπει να αρθεί η συνταγματική απαγόρευση για την ίδρυση μη κρατικών μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων. Όμως, τονίζω ότι, για λόγους σεβασμού προς το ίδιο το Σύνταγμα, πρέπει να τηρηθεί η άλλη επιταγή του, που αναφέρει ότι τα ανώτατα ιδρύματα είναι πλήρως αυτοδιοικούμενα. Διότι πηγαίνουμε στη μία αρχή που πάει τώρα να δημιουργηθεί και ξεχνάμε την άλλη αρχή, η οποία υπάρχει χρόνια τώρα στο Σύνταγμα. Το πανεπιστήμιο δεν είναι καθόλου αυτοδιοικούμενο, είναι εξαρτημένο από το εκάστοτε υπουργείο Παιδείας, και αν γίνει μια μεγάλη μεταρρύθμιση, το πρώτο που πρέπει να επιτευχθεί είναι η πραγματική αυτονόμηση του πανεπιστημίου, ώστε να περάσουν οι ευθύνες και οι αποφάσεις στα ίδια τα ιδρύματα, να διαμορφώσουν τη φυσιογνωμία τους, να αξιολογηθούν για τις αποφάσεις τους, να διαφοροποιηθούν  ανάλογα με τον τρόπο που θα διαχειριστούν διάφορα θέματα και να μην υπάρχει η γενικευμένη εξομοιωτική τάση η οποία υπάρχει σήμερα στα πανεπιστήμια.

► Πώς τοποθετείστε έναντι της άποψης ότι η ύπαρξη ιδιωτικών πανεπιστημίων θα βοηθήσει στην καλύτερη ανάπτυξη των δημόσιων ιδρυμάτων;

Αν δεν κατανοήσουμε ότι το ιδιωτικό πανεπιστήμιο δεν πρόκειται να λύσει κανένα πρόβλημα -ούτε τον ανταγωνισμό ούτε τίποτε άλλο- των δημόσιων πανεπιστημίων, αν τα ιδρύουμε απλώς για να λύσουμε δήθεν τα προβλήματα των δημόσιων πανεπιστημίων, βρισκόμαστε σε λάθος κατεύθυνση, κι αυτό πρέπει να γίνει εξαρχής κατανοητό.

►  Μιλήσατε για ιδιωτικά πανεπιστήμια, ωστόσο η κυβέρνηση μιλά για τη δυνατότητα ίδρυσης μη κρατικών μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων. Πώς βλέπετε αυτό το ζήτημα, δεδομένου ότι οι ιδιοκτήτες κολεγίων λένε ότι ο όρος αυτός δεν μπορεί να ισχύει;

Στην πραγματικότητα αυτοί που τα λένε αυτά απηχούν αυτό που θα γίνει στην πράξη· δηλαδή αυτό που θα δημιουργηθεί είναι ότι με φανερό ή λανθάνοντα τρόπο θα υπάρξει πίεση και θα υπάρξει προσπάθεια να δημιουργηθούν πανεπιστήμια - ή, μάλλον, όχι πανεπιστήμια, καθώς έχουν ένα κόστος απρόσιτο στους ιδιώτες, αλλά κάποια τμήματα ή σχολές από πρόσωπα τα οποία ίσως θα εμφανίζονται με το χαρακτήρα της μη
κερδοσκοπικής εταιρείας, αλλά ξέρουμε ότι μπορούν να πάρουν διάφορες επιφανειακές μορφές και από κάτω να υπάρχουν άλλα πράγματα. Δηλαδή θα μπορούσε να υποστηρίξει κάποιος ότι από τη στιγμή που ξεκινά να γίνει κάτι τέτοιο, ας επιτραπεί να γίνουν και ιδιωτικά πανεπιστήμια. Αλλά, εάν δε μπορούμε να λύσουμε τα προβλήματα του δημόσιου πανεπιστημίου, θα φθάσουμε στην άλλη άκρη, του ιδιωτικού; Ποιος θα τα ελέγξει αυτά; Εδώ έχουμε σήμερα σχολές που έχουν συμβληθεί με κάποια ξένα πανεπιστήμια και παρέχουν πτυχία, και βλέπουμε τι γίνεται με αυτά, τι δουλειά γίνεται σε αυτά. Πρέπει όλα αυτά να μας προβληματίσουν. Εάν υπάρξει τέτοια πρόβλεψη, νομίζω ότι πρέπει να είναι για μη κρατι-
κά μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια, αλλά με αυστηρότατους όρους λειτουργίας - διότι δεν μπορεί γι’ αυτά να είναι όλα ρόδινα και να καταπιέζονται τα δημόσια πανεπιστήμια· δεν μπορεί αυτά να αποφασίζουν για τον εαυτό τους και τα δημόσια πανεπιστήμια να μην αποφασίζουν. Αλλά, θα το ξαναπώ και το τονίζω, αυτό δεν λύνει το πρόβλημα ποιότητας της δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης.

► Θα συμφωνήσετε, πάντως, ότι η εικόνα των δημόσιων πανεπιστημίων δεν είναι και η καλύτερη...

Πρέπει να πω ότι η απαξίωση την οποία παρακολουθώ αυτό το διάστημα για τα πανεπιστήμια, ότι τίποτα δεν γίνεται, ότι το ένα, ότι το άλλο, μια συσσωρευμένη άρνηση, μου έχει κάνει τη χειρότερη εντύπωση και κατάπληξη. Διότι ό,τι καλό έχει γίνει σε αυτό τον τόπο, στον επιστημονικό χώρο, στο χώρο του δικαίου, στο χώρο της διοίκησης, έχει βγει μέσα από τα πανεπιστήμια της χώρας. Και δεν μπορεί κανείς να τα απαξιώνει τραβώντας μια μονοκοντυλιά, διότι αυτό δείχνει τουλάχιστον μια βαθύτατη ανευθυνότητα. 

► Θεωρώντας ως δεδομένο ότι το άρθρο 16 θα αναθεωρηθεί, ποια είναι κατά τη γνώμη σας τα προβλήματα που η πολιτεία πρέπει να λύσει για την καλύτερη λειτουργία των δημόσιων ανώτατων ιδρυμάτων;

Πρέπει οπωσδήποτε να συνδυαστεί η όποια λύση μη κρατικού μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα ιδρυμάτων με αντίστοιχες ρητές και όχι γενικόλογες δεσμεύσεις για τη θωράκιση του δημόσιου πανεπιστημίου. Και με αυτό εννοώ το θεσμικό του καθεστώς, τις οικονομικές δεσμεύσεις ως προς τη λειτουργία του, την αυτονόμησή του. Αν γίνει μια απλή πρόβλεψη για την ίδρυση των μη κρατικών πανεπιστημίων, έτσι γενικά, χωρίς περιοριστικούς όρους, ότι αυτά θα λειτουργούν με το ίδιο νομικό καθεστώς και τους ίδιους όρους με τα δημόσια πανεπιστήμια, τότε δεν θα κατοχυρώνεται η αρχή των ίσων όρων ανταγωνισμού. Ειδικότερα για το ζήτημα της χρηματοδότησης, το δημόσιο πανεπιστήμιο έχει ως κύρια πηγή χρηματοδότησής του το κράτος, δηλαδή τους πολίτες, διότι ο φορολογούμενος πολίτης είναι που έχει το δικαίωμα να στείλει το παιδί του να σπουδάσει στο δημόσιο πανεπιστήμιο χωρίς να πληρώσει χρήματα, καθώς τα πληρώνει μέσω των φόρων. Επομένως υπάρχει αυτή η υποχρέωση του κράτους, η οποία πρέπει να είναι και λογική υποχρέωση, δηλαδή να έχει σχέση με πραγματικότητες και όχι με κάποια ποσά που απλώς καταβάλλονται. Αλλά πρέπει να περάσουμε και σε μια εξοικονόμηση χρημάτων, με διαφόρους τρόπους: Θεωρώ, για παράδειγμα, ότι πρέπει να εξορθολογιστεί ο τρόπος διανομής των συγγραμμάτων και, βέβαια, να καταργηθεί το ένα σύγγραμμα. Επίσης, να δοθούν κίνητρα και δυνατότητες για ενίσχυση της έρευνας, που είναι βασικό χαρακτηριστικό των πανεπιστημίων, και από ιδιωτικές πηγές. Διαφωνώ με απόψεις που λένε ότι δεν πρέπει τα πανεπιστήμια να έχουν χορηγίες και ιδιωτικές χρηματοδοτήσεις, φθάνει να υπάρχει ένα καθαρό καθεστώς, με το οποίο, λαμβάνοντας μια χρηματοδότηση, να μην εξαρτάσαι από το χρηματοδότη. 

► Τέλος, θα ήθελα να μου πείτε αν η λειτουργία του Ελεύθερου Πανεπιστημίου της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας αποτελεί την παρέμβασή σας στη συζήτηση για το άρθρο 16...

Το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο είναι μια σειρά μορφωτικών μαθημάτων με ελεύθερο τρόπο, χωρίς πτυχία, ούτε άλλες υποχρεώσεις. Είναι πραγματικά ελεύθερη γνώση στους ανθρώπους που δεν είχαν την ευκαιρία να σπουδάσουν κάποια αντικείμενα, είναι ο τρόπος που λειτουργούσε παλαιότερα το «Αθήναιο», αλλά και που λειτουργούν πολλοί φορείς στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Σε καμία περίπτωση, και το δηλώνω αυτό, δεν πρόκειται να αποτελέσει οιαδήποτε μορφή ιδιωτικού πανεπιστημίου. Όμως, από την άλλη, νομίζω ότι ο πανεπιστημιακός δάσκαλος κάτι χρωστάει στον Έλληνα πολίτη και στον άνθρωπο αυτόν που θέλει να μάθει κάποια πράγματα, άλλοτε για τη γλώσσα, άλλοτε για το θέατρο, άλλοτε για τη φιλοσοφία. Αυτά θα μπορούσαν να γίνουν και από τα πανεπιστήμια, μέσα από τη διά βίου εκπαίδευση, αν δεν υπήρχαν διάφορες αγκυλώσεις και περιορισμοί.

Δείτε το άρθρο στην εφημερίδα



« επιστροφή

 

2009 - 2021 | | |  RSS |
 
Powered by Webiz