English - Under Construction
βιογραφικόδραστηριότηταετυμοπερίεργαγνωστά έργαεργογραφίαάρθρα/μελέτεςοπτικοακουστικό υλικό
επιφυλλίδαεπικαιρότηταλεξιλόγιοεπικοινωνία
| Share
 
 ʼρθρα
 
 Μελέτες
 
 Από τα κείμενά μου
  

Η ιδέα τής Ευρωπαϊκής Κοινοπολιτείας: Η ιστορική διάσταση.

        Η Ελληνική Προεδρία, και ειδικότερα ο Υπουργός Παιδείας κ. Ευθυμίου, είχε την ιδέα τής οργάνωσης ενός επιστημονικού συνεδρίου για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πήρε, λοιπόν, την πρωτοβουλία να ζητήσει από έναν φυσικό επιστημονικό φορέα, το Πανεπιστήμιο Αθηνών, να αναλάβει σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας την πραγματοποίηση αυτού τού Συνεδρίου. Έτσι, καθηγητές τής Ιστορίας τού Πανεπιστημίου μας οργάνωσαν το παρόν Συνέδριο, ένα Συνέδριο επιστημονικό, με την ευθύνη και τη συμμετοχή ειδικών από πολλές χώρες τής Ευρώπης, ώστε σ’ αυτή τη γωνιά τής Ευρώπης (με την ιστορική σημασία και τον ειδικό συμβολισμό που έχει η Ελλάδα για την Ευρώπη) να αναδειχθεί μια διάσταση τής Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία δεν φαίνεται να είναι πάντοτε και σε όλους γνωστή, ακόμη και στους ίδιους τους πολίτες τής Ευρωπαϊκής Ένωσης: να αναδειχθεί η διάσταση τής ιστορικότητας τής ιδέας τής Ευρωπαϊκής Ένωσης. Να δειχθεί –όπως θα φανεί από τις εισηγήσεις των ειδικών– ότι η ιδέα τής Ευρωπαϊκής Ένωσης (με διάφορες μορφές και περιεχόμενο) ξεκίνησε πολύ νωρίς, ήδη στην ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα, προχώρησε δειλά και αποσπασματικά, πέρασε από διάφορα στάδια και υπό διαφορετικές ιστορικές συνθήκες, αμφισβητήθηκε, αναθεωρήθηκε, αλλά μπόρεσε και ωρίμασε βαθμηδόν στις συνειδήσεις των λαών και των ηγετών των χωρών τής Ευρώπης. Έτσι έφτασε τελικά να αποτελεί σήμερα την αδιαμφισβήτητη και δυναμική πραγματικότητα που είναι γνωστή ως «Ευρωπαϊκή Ένωση».
        Αυτή την ιστορική διάσταση, αυτή τη διαδικασία συνειδησιακής ωρίμασης (που πόρρω απέχει από μια συμβατική, ευκαιριακή και συμπτωματική συμπόρευση), αυτή την ιστορικότητα αποσκοπεί να δείξει το Συνέδριο των Αθηνών, το οποίο –αν κρίνω από το είδος των ανακοινώσεων και τη βαρύτητα των επιστημόνων που συμμετέχουν– μπορεί να αποτελέσει σημείο επιστημονικής και ιδεολογικής αναφοράς για τη γέννηση τής ιδέας τής Ενωμένης Ευρώπης και την πορεία τής ολοκλήρωσης αυτής τής ιδέας.
Εκπλήσσουν πραγματικά οι ομοιότητες (χωρίς να λείπουν βεβαίως και οι έντονες διαφορές) στα κίνητρα, στους σκοπούς και στις μορφές συμφωνίας που παρατηρούνται ανάμεσα στις συμπολιτειακές ενώσεις τής ελληνικής και ρωμαϊκής αρχαιότητας αφενός και στη σύμπηξη τής Ευρωπαϊκής Ένωσης αφετέρου. Είναι επίσης εκπληκτικό πόσο συνεκτικά λειτούργησε μία θρησκεία, ο Χριστιανισμός, με τις δικές του αξίες, στη συνένωση των νέων λαών που συνδιαμόρφωσαν στους μεσαιωνικούς χρόνους τις τύχες τής Ευρώπης, αλλά και πόσες συγκρούσεις και θρησκευτικούς πολέμους προκάλεσε ο θρησκευτικός φανατισμός. Κι ωστόσο, η χριστιανική διδασκαλία από κοινού με τον ορθό λόγο και τους παραδοσιακούς θεσμούς τής ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας έφεραν κοντά τους λαούς τής Ευρώπης μέσα από τη βαθμιαία συνειδητοποίηση κοινών αρχών και αξιών.
        Βεβαίως, όλους αυτούς τους αιώνες (από την αρχαιότητα μέχρι και όλον τον μεσαίωνα), οι φιλοδοξίες διαφόρων ηγετών και ηγεμόνων δυναστικών οίκων να επεκτείνουν την κυριαρχία τους σε ευρύτερες μάζες πληθυσμού και σε μεγαλύτερες γεωγραφικές εκτάσεις προκάλεσαν σφοδρές συγκρούσεις που τραυμάτισαν την ενότητα και κλόνισαν την ειρήνη στην Ευρώπη. Ουδέν, όμως, κακόν αμιγές καλού: Οι απώλειες σε ζωές, οι καταστροφές, οι ερημώσεις, οι ενοχές, η ανάγκη αποτροπής των συγκρούσεων οδήγησαν βαθμηδόν σε επιμέρους συμμαχίες και ενώσεις. Μετά δε από τα δεινά που επισώρευσαν στην Ευρώπη οι δύο Παγκόσμιοι Πόλεμοι, η ανάγκη για μια κοινή βάση αρχών, κανόνων και μορφών πολιτικής συμπεριφοράς που θα επέτρεπαν την υπέρβαση των αντιθέσεων και μια ουσιαστική συνένωση των Ευρωπαϊκών λαών οδήγησε σταδιακώς στο «πολιτικό θαύμα» τής Ενωμένης Ευρώπης που βιώνουμε σήμερα. Μεγάλες πολιτικές μορφές τής Ευρώπης συνέλαβαν και πραγματοποίησαν το όραμα τής Ευρωπαϊκής Ένωσης: ο Robert Schuman, ο Jean Monet, ο Paul Henri Spaak, αλλά και ο Winston Churchill, ο Konrad Adenauer και πολλοί άλλοι. Για την Ελλάδα, η πολιτική φυσιογνωμία που συνέλαβε και αγωνίστηκε σκληρά για την ένταξη τής Ελλάδος στην Ενωμένη Ευρώπη υπήρξε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής. Την πολιτική του συνέχισε με επιτυχία ο Ανδρέας Παπανδρέου και, με καθοριστικά βήματα, ο Κώστας Σημίτης.
        Έχει λεχθεί ότι η Ευρώπη είναι η ήπειρος των αντιφάσεων. Ωστόσο, η Ευρώπη των αντιφάσεων, των συνενώσεων δηλαδή αλλά και των συγκρούσεων, τής χριστιανικής αγάπης αλλά και των θρησκευτικών πολέμων, τής δημοκρατίας αλλά και των ολιγαρχικών έως και φασιστικών καθεστώτων, τής ειρήνης αλλά και των άγριων πολέμων, τού πιο σημαντικού πολιτισμού στις τέχνες και στα γράμματα αλλά και ενός φάσματος ασύλληπτης βαρβαρότητας, αυτή η Ευρώπη των αντιφάσεων είναι και αυτή που κατόρθωσε, περνώντας από πολλά στάδια εξέλιξης, να φθάσει στην Ενωμένη Ευρώπη των αρχών τού 21ου αιώνα, στην Ευρώπη των 25, με μια σταθερή πορεία προς την ολοκλήρωση.
        Ο έγκυρος επιστημονικός λόγος και οι συζητήσεις που θα γίνουν σ’ αυτό το Συνέδριο για την ιστορικότητα τής ιδέας τής Ευρώπης είναι βέβαιο ότι –μέσα από την παράλληλη γνώση των σφαλμάτων, των αδυναμιών και των αποτυχιών τού παρελθόντος– θα βοηθήσουν σε ακόμη μεγαλύτερη συνειδητοποίηση τής ουσίας τής Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία θα πρέπει κάποτε να διδαχθεί και στα σχολεία τής Ευρώπης για να εδραιωθεί στις ψυχές των νέων ανθρώπων. Έχουμε πολύ δρόμο ακόμη για μια ποιοτική ένωση των ευρωπαϊκών χωρών, η οποία θα σέβεται τις ιδιαιτερότητες των κρατών-μελών, τη γλώσσα, την παράδοση, την ιδιοπροσωπία κάθε ευρωπαϊκού λαού, την πολιτισμική πολυμορφία τής Ευρώπης, ενώ παράλληλα θα καλλιεργεί, θα βαθαίνει και θα αναδεικνύει ό,τι ενώνει τους Ευρωπαίους και ό,τι τους διακρίνει ιστορικά από άλλους σύγχρονους πολιτισμούς. Η ευαισθησία, η ωριμότητα και η μαχητικότητα που δείχνει αυτές τις μέρες η Ευρώπη προ τού επαπειλούμενου πολέμου στο Ιράκ πείθουν ότι η Ευρώπη, ενωμένη θεσμικά και συμπαγής ψυχικά, μπορεί να παίξει ουσιαστικό ρόλο στις εξελίξεις τού κόσμου, γεγονός που μεταβάλλει το πολιτικό σκηνικό σε διεθνές επίπεδο.
        Θέλω να ευχαριστήσω τους διαπρεπείς ξένους και Έλληνες επιστήμονες, οι οποίοι δέχθηκαν την πρόσκληση να συμμετάσχουν με ανακοινώσεις τους στο Συνέδριο, και θέλω να ευχαριστήσω ιδιαιτέρως την πρύτανη κ. Αρβελέρ που δέχτηκε να πραγματοποιήσει την εναρκτήρια ομιλία. Τέλος, ευχαριστώ τον Υπουργό Παιδείας κ. Ευθυμίου για την πρωτοβουλία του και για την εμπιστοσύνη που δείχνει σε κάθε ευκαιρία προς το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Ιδιαίτερες ευχαριστίες εκφράζονται στον Πρόεδρο τού Ιστορικού-Αρχαιολογικού Τμήματος καθηγητή κ. Σβολόπουλο, στον καθηγητή κ. Κιτρομηλίδη, στον καθηγητή κ. Μπουραζέλη και στον καθηγητή κ. Χρυσό που, από πλευράς Πανεπιστημίου, έφεραν το βάρος τής οργάνωσης τού Συνεδρίου. Στον κ. Κουλαϊδή τού Υπουργείου Παιδείας και στη Διεύθυνση Εθιμοτυπίας τού Πανεπιστημίου Αθηνών απευθύνω επίσης θερμές ευχαριστίες.

Εύχομαι επιτυχία στο Συνέδριο και καλωσορίζω με χαρά τούς συνέδρους που έχουν έλθει στην Αθήνα από πολλές χώρες τής Ευρώπης.

 



« επιστροφή


2009 - 2021 | | |  RSS |
Powered by Webiz