English - Under Construction
βιογραφικόδραστηριότηταετυμοπερίεργαγνωστά έργαεργογραφίαάρθρα/μελέτεςοπτικοακουστικό υλικό
επιφυλλίδαεπικαιρότηταλεξιλόγιοεπικοινωνία
| Share
 
 ʼρθρα
 
 Μελέτες
 
 Από τα κείμενά μου
  

ΓΙΑΝΝΗΣ ΨΥΧΑΡΗΣ, Η ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΚΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ

Προεισαγωγικά
Τα εκατό χρόνια που συμπληρώθηκαν στα 1988 από τη δημοσίευση τού Ταξιδιού, ενός έργου-σταθμού στην ιστορία τής γλώσσας μας και, δι’ αυτής, στην ιστορία τού Νέου Ελληνισμού, υπήρξαν ικανή αφορμή για ν’ αναλογισθούμε, να τιμήσουμε και να απο-τιμήσουμε την προσφορά ενός μεγάλου Έλληνα γλωσσολόγου και ελληνιστή, τού Γιάννη Ψυχάρη. Γιατί μπορεί μεν ο αγώνας για την καθιέρωση τής δημοτικής ως επίσημης γλώσσας να ξεκινάει πολύ πριν απ’ αυτόν (με τον Χριστόπουλο, τον Βηλαρά, τον Σολωμό και τόσους άλλους), αλλά χωρίς την επιστημονική-γλωσσολογική στήριξη, τους αγώνες και τα δημοσιεύματα τού Γιάννη Ψυχάρη (1854-1929) και, κυρίως, χωρίς το Ταξίδι, που σήμανε την έναρξη τής νεοελληνικής «γλωσσικής επανάστασης» δεν θα είχαμε ίσως φτάσει, ενενήντα περίπου χρόνια μετά το Ταξίδι, το 1976, στην αναγνώριση τής δημοτικής (νεοελληνικής κοινής) ως επίσημης γλώσσας.
Πολλά και σημαντικά έχουν, κατά καιρούς, λεχθεί για το έργο, τους αγώνες, τις θέσεις και την προσφορά τού Ψυχάρη στην επικράτηση τής δημοτικής. Πολλοί έχουν επαινέσει τη μαχητικότητα, την αποφασιστικότητα και το ανυποχώρητο τού Ψυχάρη, κι άλλοι πάλι τον έχουν ψέξει για την «ακραία» στάση που κράτησε στο γλωσσικό –επιβραδύνοντας έτσι τη λύση του και εξωθώντας τα πράγματα σε άγονες προσωπικές διαμάχες και αντεγκλήσεις. ʼλλοι τον εξύψωσαν σε ήρωα τού δημοτικισμού κι άλλοι τον θεώρησαν «ολετήρα» τής γλώσσας. Όλοι, ωστόσο, δέχονται ως καθοριστική την παρουσία του στους αγώνες τής γλώσσας και –περισσότερο ή λιγότερο– αναγνωρίζουν την επιστημονική συμβολή του στην πάλη για το γλωσσικό. Ό,τι δεν έχει, νομίζω, εξετασθεί ακόμη, ειδικότερα και σε βάθος τουλάχιστον, είναι πόσο και πώς η γλωσσολογική κατάρτιση τού Ψυχάρη, οι γλωσσολογικές απόψεις τής εποχής του και τού χώρου όπου εργάστηκε (Παρίσι) επηρέασαν ή και κατεύθυναν τη στάση του στο γλωσσικό ζήτημα. Επί παραδείγματι, ερωτήματα όπως αυτό που συχνά τίθεται από μελετητές και συζητητές τού γλωσσικού, «πώς ένας επιστήμονας με τη συγκρότηση και την καθαρή, τετράγωνη σκέψη τού Ψυχάρη δεν κατάλαβε πως οι ακρότητες που υποστήριζε έβλαπταν τις θέσεις του», μπορούν μόνο ν’ απαντηθούν, αν κατανοηθούν οι γλωσσολογικές απόψεις που ίσχυαν τότε και επηρέαζαν τον Ψυχάρη. Ακόμη και η όλη τοποθέτησή του υπέρ τής προφορικής (δημοτικής) γλώσσας δεν μπορεί, κατά βάθος, να εκτιμηθεί σωστά, αν ερμηνευτεί μόνο με κοινωνιογλωσσικά κριτήρια. Συμβολή στην κατανόηση και ερμηνεία ορισμένων καίριων γλωσσικών και γλωσσολογικών θέσεων τού Ψυχάρη αποτελούν όσα ακολουθούν.

Δείτε ολόκληρο το κείμενο



« επιστροφή


2009 - 2021 | | |  RSS |
Powered by Webiz